Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu hemen yazmak iyi olur, zira hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde hafif kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek hem de kriterleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde koku genellikle yumuşak ama net başlar tabii ki bu sıralama her üründe birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net kılar mutlaka sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve not doğruluğu artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda kalır hem de ileride okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir öte yandan ondalık notlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda verilmelidir. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden kül hattının düzgün ilerlemesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı notalar çabuk belirir nitekim dar çaplılarda ısı birikimi belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma temposu de tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde duman daha yavaş gelir ama aromalar daha geç açılır ve bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki ürünü aynı oturumda tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Böylece güçlü tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu daha zengin gösterir. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin gösterir ayrıca nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır hızlı bir nefes de ince notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için ilk adımda burundan gelen ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük hissedilir ayrıca yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu içecekler damağı uyuşturur ve tat hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha temiz görünür o nedenle hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında yanış kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup sona erer zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Boy küçüldükçe tat katmanı azalır, fakat yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir yargı sunmaz demek ki her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ile zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa aynı notalar defalarca yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, puro ismi ile puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa cümleler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici olur. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. San cristobal el principe puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu net verebilir örneğin ağır bir içim zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña neye benzer gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü taşır kaldı ki ağır bir içim aromasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet verebilir tersi durum de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar ve keskin notalar öne geçer bu nedenle ortam koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir ısı ise yaprağın ısınma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. Tadımda la prado benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan not farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net okunur değerlendirme anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları dağıtır, parfüm de algıyı bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki nem ya da esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin tadı hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse yanış yapısı bozulur.